Atividade

MINISTÉRIU EDUKASAUN REMATA HO SUSESU FORMASAUN KONA-BA KURRÍKULU FOUN BA DIXIPLINA TOLU IHA VIQUEQUE

VIQUEQUE, 24 Jullu 2026 – Ministériu Edukasaun, liuhosi Institutu Nasionál Formasaun Dosente no Profisionál Edukasaun (INFORDEPE), remata ho susesu faze dahuluk formasaun kona-ba implementasaun reforma kurríkulu ba dixiplina tolu iha Munisípiu Viqueque.

Formasaun ne’e hala’o durante loron tolu, hahú husi loron 22 to’o 24 Jullu 2026, iha Eskola Bázika Sentrál (EBC) 01 Viqueque, ho partisipasaun husi manorin Siklu datoluk hosi eskola oioin iha munisípiu ne’e.

Durante formasaun, ekipa formadór INFORDEPE fó atensaun ba matéria prinsipál iha dixiplina tolu, hanesan:
Siénsias Naturais – ho fó énfaze ba métodu foun atu hanorin konseitu sientífiku no realiza esperiénsia prátika ba estudante sira klase 8;
Arte no Kultura – ho objetivu atu dezenvolve kriatividade estudante sira no valoriza patrimóniu kulturál Timor-Leste liuhosi kurríkulu;
Lian Inglés – ho preparasaun ba manorin sira atu hanorin kompeténsia komunikasaun bázika, tuir orientasaun hosi kurríkulu foun.

Atividade ne’e hetan apoiu finanseiru no tékniku husi parseiru internasionál sira ba dezenvolvimentu, hanesan UNESCO, UNICEF, UNFPA, CNC, Peace Corps no Mary MacKillop Today. Apoiu husi parseiru sira-ne’e konsidera importante tebes atu asegura kualidade formasaun nian.

Iha serimónia enserramentu, Diretór Servisu Edukasaun Munisípiu Viqueque, António Pinto da Silva, subliña papél importante manorin sira nian iha susesu implementasaun reforma kurríkulu.
“Susesu husi reforma kurríkulu ne’e depende, iha medida boot ida, ba dedikasaun no esforsu husi manorin sira iha terrenu. Ha’u husu ba formandu sira atu aproveita didi’ak koñesimentu no kompeténsia sira ne’ebé hetan ona no aplika ho loloos iha eskola sira”, dehan António.

Iha parte seluk, formadór Constâncio Monteiro rekoñese katak, maski hasoru dezafiu relasiona ho tempu ne’ebé limitadu, objetivu formasaun nian alkansa ho susesu.
“Pasu tuirmai husi Ministériu Edukasaun mak kontinua fó apoiu tékniku no hala’o akompañamentu no monitorizasaun ba eskola sira antes implementasaun kurríkulu foun hahú”, esplika Constâncio.
Iha kontestu hanesan, reprezentante formandu sira, Afonso Ximenes, hato’o konfiansa katak partisipante sira prontu ona atu implementa kurríkulu foun. Nia mós husu ba Ministériu Edukasaun, liuhosi INFORDEPE, atu iha futuru konsidera posibilidade atu aumenta durasaun formasaun nian.
“Ami sente konfiansa no prontu ona atu implementa kurríkulu foun. Maibé, ami husu atu aumenta durasaun formasaun nian, hodi fó tempu liután ba sesaun prátika”, afirma Afonso.

Formasaun ne’e remata ho sesaun avaliasaun no diskusaun ikus entre formadór no formandu sira, nu’udar sinál katak preparasaun ba implementasaun kurríkulu foun iha Munisípiu Viqueque hahú ona.

[PORTU]

MINISTÉRIO DA EDUCAÇÃO CONCLUI COM SUCESSO A FORMAÇÃO SOBRE O NOVO CURRÍCULO PARA TRÊS DISCIPLINAS EM VIQUEQUE


VIQUEQUE, 24 de julho de 2026 – O Ministério da Educação, através do Instituto Nacional de Formação de Docentes e Profissionais da Educação (INFORDEPE), concluiu com sucesso a primeira fase da formação para a implementação da reforma curricular em três disciplinas no Município de Viqueque.
A formação decorreu durante três dias, de 22 a 24 de julho de 2026, na Escola Básica Central (EBC) 01 de Viqueque, contando com a participação de professores do terceiro ciclo provenientes de várias escolas do município.

Durante a formação, a equipa de formadores do INFORDEPE centrou-se em conteúdos fundamentais de três disciplinas, nomeadamente:
Ciências Naturais – com enfoque em novas metodologias para o ensino de conceitos científicos e na realização de experiências práticas destinadas aos alunos do 8.º ano;
Arte e Cultura – visando desenvolver a criatividade dos alunos e valorizar o património cultural de Timor-Leste através do currículo;
Língua Inglesa – com preparação dos professores para o ensino de competências básicas de comunicação, de acordo com as orientações do novo currículo.

A actividade contou com o apoio financeiro e técnico de parceiros internacionais de desenvolvimento, nomeadamente UNESCO, UNICEF, UNFPA, CNC, Peace Corps e Mary MacKillop Today. O apoio destes parceiros é considerado fundamental para assegurar a qualidade da formação.

Na cerimónia de encerramento, o Director dos Serviços de Educação do Município de Viqueque, António Pinto da Silva, destacou o papel fundamental dos professores no sucesso da implementação da reforma curricular.
“O sucesso desta reforma curricular depende, em grande medida, da dedicação e do esforço dos professores no terreno. Peço aos formandos que aproveitem devidamente os conhecimentos e as competências adquiridos e que os apliquem correctamente nas escolas”, afirmou António.

Por sua vez, o formador Constâncio Monteiro reconheceu que, apesar dos desafios relacionados com o tempo limitado, os objectivos da formação foram alcançados com sucesso.
“O próximo passo do Ministério da Educação será continuar a prestar apoio técnico e realizar o acompanhamento e monitorização das escolas antes do início da implementação do novo currículo”, explicou Constâncio.

No mesmo contexto, o representante dos formandos, Afonso Ximenes, manifestou a confiança dos participantes na sua preparação para implementar o novo currículo. Ao mesmo tempo, apelou ao Ministério da Educação, através do INFORDEPE, para que, no futuro, seja considerada a possibilidade de aumentar a duração das formações.
“Sentimo-nos confiantes e preparados para implementar o novo currículo. No entanto, solicitamos que a duração das formações seja aumentada, de modo a proporcionar mais tempo para as sessões práticas”, afirmou Afonso.

A formação terminou com uma sessão de avaliação e uma discussão final entre formadores e formandos, assinalando o início da preparação para a implementação do novo currículo no Município de Viqueque.
Emílio da Cruz Lopes

Média do Ministério da Educação