Atividade

SUSESU DELEGASAUN FOINSA’E TIMOR-LESTE IHA KOMPETISAUN ASEAN STUDANT LEADERSHIP CONFERENCE” IHA SINGAPURA 2026

Díli, 3 Agostu 2026 – Delegasaun estudante Timor-Leste konsege halo prestasaun notável iha ASEAN Student Leadership Conference (ASLC) 2026, ne'ebé realiza iha Singapura, ho rezultadu medalla ouro lima, medalla prata lima no atribuisaun The Youth Ambassadors Award ba estudante lima.

Susesu ne'e, anunsia ofisialmente iha konferénsia imprensa ida-ne'ebé lidera husi Sekretáriu Estadu ba Enzinu Sekundáriu-Jerál no Ensinu Tékniku-Vokasionál (ESG-ESTV), Domingos Lopes Lemos, Lic. Ed., MM, iha sala konferénsia Ministériu Edukasaun, Vila Verde, segunda-feira (3/8).

Iha okaziaun ne'e, Sekretáriu Estadu akompaña husi Diretór-Jerál Ensinu Sekundáriu, Diretór-Jerál Ensinu Báziku, Diretòr Nasionál Ensinu Sekundáriu-Jerál no Diretora Nasionál Ensinu Báziku.

Iha nia intervensaun, Sekretáriu Estadu hatete katak rezultadu ne'e hatudu kapasidade inteletuál, kriatividade no lideransa foinsa'e Timor-Leste nian, ne'ebé bele konkorre ho estudante sira husi nasaun ASEAN seluk iha kompetisaun internasionál.

"Prestasaun ida-ne'e prova katak foinsa'e Timor-Leste iha kapasidade atu halo inovasaun no buka solusaun ba problema reál sira bazeia ba koñesimentu sientífiku. Sira hatudu katak Timor-Leste la menus husi nasaun seluk iha rejiaun," dehan Sua Exelénsia Sekretariu Estadu.

Delegasaun Timor-Leste hetan apoiu husi família, dirijente eskola sira, Kongregasaun Salezianu Timor-Leste, Banco Nacional de Comércio de Timor-Leste (BNCTL) no Komisaun Nasionál Timor-Leste ba UNESCO (KNTLU), liuhusi Ministériu Edukasaun.

Estudante lima mak hetan Medalla “Gold”no mós “The Youth Ambassadors Award, “mak:

Leticia Greydis Cista Valente
Donzella Morella Ana Maria da Costa
Yohana Deltisia Soares
Ester Gamboa de Oliveira
Felia Nisa da Costa Bonito

Enkuantu estudante lima seluk hetan Medalla Silver, mak: Angel Grace Costa de La Rosa, Florbella Ezania Osório da Silva?
Zigler Sangita Etelvina Soares Bento, Graciana Ornai Neto, Devora Zuesy Freitas Ximenes, Delegasaun ne'e akompaña husi mentór na'in rua, Camélia Agostinha Guterres no Profesór Gabriel Fernandes dos Santos (SESIM).

Sekretáriu Estadu hatete tan katak Ministériu Edukasaun sei kontinua fó apoiu ba estudante sira atu partisipa iha kompetisaun internasionál tanba esperiénsia hanesan ne'e importante ba dezenvolvimentu abilidade sékulu 21, hanesan pensamentu krítiku, lideransa, kolaborasaun no inovasaun.

Nia mós hato'o agradese ba Igreja, liuliu Padre Adérito, ba inisiativa ne'ebé envolve inan-aman sira atu haruka delegasaun ba kompetisaun ne'e. Tuir nia, parseria entre Ministériu Edukasaun, Igreja, eskola no família sai fatór importante ida atu promove edukasaun no dezenvolve talentu foinsa'e Timor-Leste nian.

Ministériu Edukasaun enkoraja manorin sira hotu atu implementa kurríkulu ho métodu aprendizajen ne'ebé halo estudante sira ativu, kriativu no bele aplika koñesimentu iha situasaun reál, tanba jerasaun foun mak sei lori Timor-Leste ba dezenvolvimentu iha futuru.

Konferénsia imprensa ne'e hetan partisipasaun husi estudante vensedór sira, mentór, inan-aman no reprezentante husi entidade relevante sira.

[PORTU]

DELEGAÇÃO JUVENIL DE TIMOR-LESTE ALCANÇA RESULTADOS DE DESTAQUE NA ASEAN STUDENT LEADERSHIP CONFERENCE 2026, EM SINGAPURA


Díli, 3 de agosto de 2026 – A delegação estudantil de Timor-Leste alcançou um desempenho de elevado mérito na ASEAN Student Leadership Conference (ASLC) 2026, realizada em Singapura, conquistando cinco Medalhas de Ouro, cinco Medalhas de Prata e a atribuição do The Youth Ambassadors Award a cinco estudantes timorenses.

Os resultados foram anunciados oficialmente durante uma conferência de imprensa presidida pelo Secretário de Estado do Ensino Secundário-Geral e do Ensino Técnico-Vocacional (ESEG-ETV), Domingos Lopes Lemos, Lic. Ed., MM, realizada esta segunda-feira (3/08), na sala de conferências do Ministério da Educação, em Vila Verde, Díli.

Na ocasião, o Secretário de Estado esteve acompanhado pelo Diretor-Geral do Ensino Secundário, pelo Diretor-Geral do Ensino Básico, pelo Diretor Nacional do Ensino Secundário-Geral e pela Diretora Nacional do Ensino Básico.

Na sua intervenção, o Secretário de Estado afirmou que os resultados alcançados demonstram a capacidade intelectual, a criatividade e a liderança da juventude timorense, evidenciando que os estudantes nacionais são capazes de competir ao mais alto nível com representantes dos restantes países da ASEAN.
“Este desempenho comprova que a juventude timorense possui capacidade para inovar e encontrar soluções para problemas reais com base no conhecimento científico. Os nossos estudantes demonstraram que Timor-Leste está à altura dos demais países da região”, afirmou.

A participação da delegação contou com o apoio das famílias dos estudantes, das direções das respetivas escolas, da Congregação Salesiana de Timor-Leste, do Banco Nacional de Comércio de Timor-Leste (BNCTL) e da Comissão Nacional de Timor-Leste para a UNESCO (KNTLU), através do Ministério da Educação.
Os cinco estudantes distinguidos com a Medalha de Ouro e, simultaneamente, com o The Youth Ambassadors Award foram:
Leticia Greydis Cista Valente;
Donzella Morella Ana Maria da Costa;
Yohana Deltisia Soares;
Ester Gamboa de Oliveira;
Felia Nisa da Costa Bonito.
Receberam a Medalha de Prata os estudantes:
Angel Grace Costa de La Rosa;
Florbella Ezania Osório da Silva;
Zigler Sangita Etelvina Soares Bento;
Graciana Ornai Neto;
Devora Zuesy Freitas Ximenes.

A delegação foi acompanhada pelos mentores Camélia Agostinha Guterres e Professor Gabriel Fernandes dos Santos (SESIM).

O Secretário de Estado reafirmou que o Ministério da Educação continuará a apoiar a participação dos estudantes timorenses em competições internacionais, considerando que experiências desta natureza são fundamentais para o desenvolvimento das competências do século XXI, nomeadamente o pensamento crítico, a liderança, a colaboração e a inovação.
Aproveitou igualmente a ocasião para expressar o seu agradecimento à Igreja Católica, em particular ao Padre Adérito, pela iniciativa de mobilizar as famílias e apoiar a participação da delegação nesta competição. Segundo afirmou, a parceria entre o Ministério da Educação, a Igreja, as escolas e as famílias constitui um fator determinante para a promoção da educação e para o desenvolvimento do talento dos jovens timorenses.

O Ministério da Educação encorajou ainda todos os professores a implementarem o currículo através de metodologias de ensino que promovam uma aprendizagem ativa, criativa e centrada na aplicação prática dos conhecimentos, preparando assim a nova geração para assumir um papel determinante no desenvolvimento futuro de Timor-Leste.

A conferência de imprensa contou com a presença dos estudantes premiados, dos seus mentores, dos encarregados de educação e de representantes de diversas instituições parceiras.

#MediaME