Dili, 24 de jullu 2026 – Minísteriu Edukasaun liuhosi ekipa formadór no tékniku sira, remata ona formasaun reforma kurríkulu klase 8 ba faze dahuluk nian iha Munisípiu Dilí, iha ne’ebé, formasaun ne’e foku liubá iha dixiplina tolu hanesan Matemátika, Saúde e Bem-estar no Edukasaun Fízika e Desportu.
Iha loron ikus formasaun nian, Xefe Departamentu Ensinu Pré-eskolar no Ensinu Báziku husi INFORDEPE, Agustinho Pinto fortifika katak, kuadru kompeténsia monorin mak sai hanesan baze legál atu profesór sira bele la'o tuir, sai mós hanesan matadalan ba manorin sira oinsá bele trata no eduka estudante sira atu sai fini ne'ebé kualidade di'ak iha futuru.
"Ha'u nu'udar manorin oinsá ha'u bele uza ha'u nia étika profisionál iha ha'u-nia knaar loro-loron, ha'u to’o iha eskola ho pontualidade, ha'u iha eskola laran hatudu duni ha'u-nia integridade hanesan manorin. Manorin nia papél importante tebes atu kontribui ba nasaun iha prosesu aprendizajen nia laran”, rekomenda Xefe Agustinho ba formandu sira iha fatin formasaun iha eskola Ensinu Sekundáriu Jerál 4 de Setembro UNAMET Díli.
Xefe ne’e informa tan katak, métodu sékulu XXI tenke konsentra ba iha labarik sira 75% no 25% iha manorin sira.
Loron datoluk ba aktividade formasaun ne’e haree liubá prienximentu grella avaliasaun ba dixiplina tolu nian oinsá atu avalia rezultadu alunu sira nian durante anu letivu ida.
Formasaun Reforma kurríkul ne’e hetan apoiu finanseiru no tékniku hosi parseiru dezenvolvimentu sira hanesan: UNESCO, UNICEF, UNFPA, CNC, Peace corps, no Mary Mackillop Today.

[PORTU]
O PAPEL DO PROFESSOR NA CONTRIBUIÇÃO PARA O DESENVOLVIMENTO DA NAÇÃO
Dili, 24 de julho de 2026 – O Ministério da Educação, através da sua equipa de formadores e técnicos, concluiu a primeira fase da formação sobre a reforma curricular do 8.º ano no Município de Dili.
A formação incidiu sobre três disciplinas: Matemática, Saúde e Bem-Estar, e Educação Física e Desporto.
No último dia da formação, o Chefe do Departamento do Ensino Pré-Escolar e do Ensino Básico do Instituto Nacional de Formação de Docentes e Profissionais da Educação (INFORDEPE), Agustinho Pinto, reforçou que o quadro de competências docentes constitui uma base fundamental para orientar a atuação dos professores, servindo igualmente como referência para o exercício da profissão e para a educação dos alunos, com vista à formação de cidadãos de qualidade no futuro.
«Enquanto professor, devo saber como aplicar a minha ética profissional no desempenho das minhas funções diárias. Devo chegar pontualmente à escola e, no ambiente escolar, demonstrar verdadeiramente a minha integridade enquanto professor. O papel do professor é extremamente importante para contribuir para o desenvolvimento da nação através do processo de aprendizagem», recomendou o Chefe Agustinho aos participantes da formação, nas instalações da Escola Secundária Geral 4 de Setembro UNAMET, em Dili.
O responsável acrescentou que a metodologia de ensino do século XXI deve colocar os alunos no centro do processo de aprendizagem, atribuindo-lhes 75% do protagonismo, enquanto os professores assumem os restantes 25%.
O terceiro dia da formação centrou-se no preenchimento das grelhas de avaliação das três disciplinas, com o objetivo de orientar os participantes sobre os procedimentos para avaliar os resultados dos alunos ao longo do ano letivo.
A formação sobre a reforma curricular conta com o apoio financeiro e técnico de vários parceiros de desenvolvimento, nomeadamente a UNESCO, UNICEF, UNFPA, CNC, Peace Corps e Mary MacKillop Today.
#MediaME
#LúciaAlves