𝐌𝐚𝐧𝐚𝐭𝐮𝐭𝐮, 𝟏𝟖 𝐉𝐮𝐥𝐥𝐮 𝟐𝟎𝟐𝟓 – 𝐒𝐮𝐚 𝐄𝐱𝐞𝐥é𝐧𝐬𝐢𝐚 𝐌𝐢𝐧𝐢𝐬𝐭𝐫𝐚 𝐄𝐝𝐮𝐤𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧, 𝐃𝐫𝐚. 𝐃𝐮𝐥𝐜𝐞 𝐝𝐞 𝐉𝐞𝐬𝐮𝐬 𝐒𝐨𝐚𝐫𝐞𝐬, 𝐡𝐚𝐦𝐮𝐭𝐮𝐤 𝐡𝐨 𝐞𝐬𝐭𝐮𝐝𝐚𝐧𝐭𝐞, 𝐦𝐚𝐧𝐨𝐫𝐢𝐧 𝐧𝐨 𝐤𝐨𝐦𝐮𝐧𝐢𝐝𝐚𝐝𝐞 𝐬𝐢𝐫𝐚, 𝐡𝐚𝐥𝐚’𝐨 𝐢𝐧𝐚𝐮𝐠𝐮𝐫𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐛𝐚 𝐞𝐝𝐢𝐟í𝐬𝐢𝐮 𝐟𝐨𝐮𝐧 𝐏𝐫é-𝐞𝐬𝐤𝐨𝐥á𝐫 𝐈𝐥𝐢𝐡𝐞𝐮, 𝐧𝐞’𝐞𝐛é 𝐤𝐨𝐦𝐩𝐥𝐞𝐭𝐮 𝐡𝐨 𝐬𝐚𝐥𝐚-𝐚𝐮𝐥𝐚 𝐭𝐨𝐥𝐮, 𝐝𝐚𝐩𝐮𝐫 𝐛𝐚 𝐦𝐞𝐫𝐞𝐧𝐝𝐚 𝐞𝐬𝐤𝐨𝐥á𝐫, 𝐬𝐢𝐧𝐭𝐢𝐧𝐚 𝐧𝐨 𝐟𝐚𝐬𝐢𝐥𝐢𝐝𝐚𝐝𝐞 𝐬𝐢𝐫𝐚 𝐬𝐞𝐥𝐮𝐤. 𝐄𝐝𝐢𝐟í𝐬𝐢𝐮 𝐢𝐝𝐚-𝐧𝐞’𝐞 𝐥𝐨𝐤𝐚𝐥𝐢𝐳𝐚 𝐢𝐡𝐚 𝐏𝐨𝐬𝐭𝐮 𝐀𝐝𝐦𝐢𝐧𝐢𝐬𝐭𝐫𝐚𝐭𝐢𝐯𝐮 𝐌𝐚𝐧𝐚𝐭𝐮𝐭𝐮-𝐕𝐢𝐥𝐚, 𝐌𝐮𝐧𝐢𝐬í𝐩𝐢𝐮 𝐌𝐚𝐧𝐚𝐭𝐮𝐭𝐮.
Iha diskursu, Sua Exelénsia Ministra Edukasaun, Dra. Dulce de Jesus Soares, hateten, importánsia partisipasaun direta husi inanaman no komunidade atu sai na’in ba eskola. Inanaman sira partisipa, atu tau hanoin hamutuk oinsá mak bele tau matan ba pré-eskolár ida-ne’e, la’ós haree de’it ba merenda eskolár, maibé ajuda mós prosesu aprendizajen atu bele la’o ho di’ak.
"Hola parte atu asegura katak ita-nia oan sira, no manorin sira lorloron mai duni pré-eskolár, aprende no labele falta eskola barak. Ha’u husu ida-ne’e, tanba ita iha ona sala aula foun, edifísiu foun, nune’e tenke utiliza, no labele husik mamuk," hateten Ministra.
Governante ne’e mós husu ba manorin sira atu hanorin tuir oras no tuir kurríkulu. Respeita labarik idaidak no buka atu koñese labarik idaidak nu’udar ema indivídu ida. Kria relasaun di’ak entre manorin no estudante sira mak importante liu hodi asegura rezultadu aprendizajen ne’ebé di’ak, hodi kontribui ba dezenvolvimentu kompeténsia hanesan responsabilidade, respeita malu, kriatividade, no komunikasaun efetivu.
Inaugurasaun ne’e marka pasu signifikativu ba komunidade Iliheu hodi reforsa asesu ba edukasaun pré-eskolár no fó baze sólida ba dezenvolvimentu no futuru di'ak ba labarik sira liuhusi área edukasaun

VERSÃO EM PORTUGUÊS
INAUGURAÇÃO DE NOVO EDIFÍCIO PRÉ-ESCOLAR EM ILIHEU: MINISTRA DA EDUCAÇÃO APELA À PARTICIPAÇÃO DOS PAIS
Manatuto, 18 de julho de 2025
Sua Excelência a Ministra da Educação, Dra. Dulce de Jesus Soares, juntamente com estudantes, professores e membros da comunidade, procedeu à inauguração do novo edifício da Pré-Escolar de Iliheu, que conta com três salas de aula, uma cozinha para merenda escolar, instalações sanitárias e outras facilidades. O edifício está localizado no Posto Administrativo de Manatuto-Vila, Município de Manatuto.
No seu discurso, Sua Excelência a Ministra da Educação destacou a importância da participação ativa dos pais e encarregados de educação, bem como da comunidade, no acompanhamento da vida escolar. Sublinhou que o envolvimento dos pais deve ir para além da mera observação da alimentação escolar, contribuindo igualmente para o processo de aprendizagem das crianças, de forma a garantir o seu bom funcionamento.
“Apelo a todos para que assumam um papel ativo na garantia de que os nossos filhos e os professores frequentem diariamente a pré-escola, que haja aprendizagem e que não haja faltas constantes. Faço este apelo porque agora temos novas salas de aula e um novo edifício, pelo que devem ser utilizados e não deixados ao abandono”, afirmou a Ministra.
A governante apelou também aos educadores para que ministrem as aulas de acordo com o horário estabelecido e com o currículo oficial, respeitando cada criança como um indivíduo único, e procurando conhecê-las melhor. Salientou a importância de criar uma relação positiva entre educadores e alunos, de modo a garantir bons resultados de aprendizagem e promover o desenvolvimento de competências como responsabilidade, respeito mútuo, criatividade e comunicação eficaz.
Esta inauguração representa um passo significativo para a comunidade de Iliheu, reforçando o acesso à educação pré-escolar e estabelecendo uma base sólida para o desenvolvimento e o futuro promissor das crianças, através da educação.
#jornalistaluisalmeida
#TraduçãoJoãoAmaral
#MédiaME