Manatuto, 31 Jullu 2026 - Ministériu Edukasaun kontinua hala’o formasaun ba manorin sira iha Munisípiu Manatuto hodi prepara implementasaun reforma kurríkulu ba dixiplina Lian Tetun iha tinan oin mai.
Iha reforma foun ne’e, Ministériu Edukasaun mantein konteúdu báziku sira, maibé halo adaptasaun hodi foka liu ba dezenvolvimentu abilidade aprendizajen sékulu XXI nian no liga direta ho kontextu reál Timor-Leste nian.
Iha entrevista ho ekipa Mídia ME, Formadór Mestre Braz da Costa Ximenes esplika katak konteúdu dixiplina Lian Tetun nian la lakon, maibé iha mudansa ne’ebé foka ba oinsá dezenvolve abilidade alunu sira nian ba futuru, hanesan investigasaun, hanoin krítiku, kreatividade, kolaborasaun no komunikasaun.
“Reforma foun ne’e uza situasaun no kontextu reál Timor-Leste nian hanesan ezemplu moris. Karik ko’alia kona-ba tasi, foho, kultura ka turizmu, matéria sira sei liga direta ba rikeza kulturál no poténsia turizmu ne’ebé iha rai-laran. Ho nune’e alunu sira bele kompriende lalais no sente ksolok tanba sira estuda husi sira nia meiu ambiente no moris loron-loron nian,” subliña Formadór Mestre Braz da Costa Ximenes.
Iha fatin hanesan, partisipante formasaun Marcelho Ribeiro hato’o agradesimentu ba Ministériu Edukasaun tanba inisiativa ne’e.
“Formasaun no adaptasaun kurríkulu ne’e tulun ami hanorin ho di’ak no inovativu liu iha klase laran. Ha’u hein katak Ministériu Edukasaun sei kontinua fó apoiu ba fasilidade no akompañamentu hodi asegura implementasaun susesu iha eskola sira iha territóriu nasionál tomak,” dehan Marcelho Ribeiro.
Liuhusi formasaun ne’e, Ministériu Edukasaun espera katak manorin sira iha Munisípiu Manatuto prontu ona hodi aplika métodu hanorin ne’ebé atualizadu, ne’ebé bele lori mudansa pozitivu ba kualidade edukasaun iha Timor-Leste.

[PORTU]
REFORMA DO CURRÍCULO DA DISCIPLINA TETUM INTEGRA CONTEXTO LOCAL E COMPETÊNCIAS DO SÉCULO XXI
Manatuto, 31 de Julho de 2026 - O Ministério da Educação continua a realizar formações para os professores no Município de Manatuto, a fim de preparar a implementação da reforma curricular da disciplina de Língua Tetum no próximo ano.
Nesta nova reforma, o Ministério da Educação mantém os conteúdos básicos, mas faz adaptações com foco no desenvolvimento das competências de aprendizagem do século XXI e na ligação direta com o contexto real de Timor-Leste.
Em entrevista à equipa da Mídia ME, o Formador Mestre Braz da Costa Ximenes explicou que os conteúdos da disciplina de Língua Tetum não se perdem, mas há mudanças focadas em como desenvolver as competências dos alunos para o futuro, tais como investigação, pensamento crítico, criatividade, colaboração e comunicação.
“Esta nova reforma utiliza situações e o contexto real de Timor-Leste como exemplos de vida. Quer se fale do mar, das montanhas, da cultura ou do turismo, as matérias estarão diretamente ligadas à riqueza cultural e ao potencial turístico que existe no país. Assim, os alunos poderão compreender mais rapidamente e sentir-se felizes por estudarem a partir do seu meio ambiente e da sua vida quotidiana,” sublinhou o Formador Mestre Braz da Costa Ximenes.
No mesmo local, o participante da formação Marcelho Ribeiro expressou o seu agradecimento ao Ministério da Educação por esta iniciativa.
“A formação e a adaptação do currículo ajudam-nos a ensinar melhor e de forma mais inovadora dentro da sala de aula. Espero que o Ministério da Educação continue a dar apoio em termos de instalações e acompanhamento para garantir o sucesso da implementação em todas as escolas do território nacional,” disse Marcelho Ribeiro.
Através desta formação, o Ministério da Educação espera que os professores do Município de Manatuto estejam prontos para aplicar métodos de ensino atualizados, que possam trazer mudanças positivas para a qualidade da educação em Timor-Leste.
#MídiaME
#EmiliodaCruzLopes