BAUCAU, 23 JULLU 2026 – Iha loron daruak formasaun nian, Formadór Nasionál no Munisipál hosi INFORDEPE akompaña formandu sira hala’o prátika simulasaun hanorin iha sala laran. Fokus ba atividade ne’e maka orienta estudante sira atu identifika ai-horis iha resintu eskola tuir kór ne’ebé prepara ona iha planu aula.
Iha prátika ne’e, formandu sira lori estudante sira ba li’ur hodi observasaun direta ba kór husi ai-horis, jardin no ambiente eskola nian.
Formadór Munisipál, Abrão Tilman Sarmento, hatete iha fatin simulasaun EBC Villa Nova, Postu Administrativu Baucau Vila, katak objetivu maka atu estudante sira bele komprende kór sira husi natureza.
_“Ohin ami orienta sira oinsá mak bele identifika kór sira ne’ebé iha areadór eskola. Ambiente ne’ebé ita hela ba, jardin sira ne’ebé ita iha, oinsá ita bele hatene katak ne’e kór primária, kór sekundária no kór tersiária. Maski ita la kahur, maibé ida-ne’e naturalmente mai husi natureza,”_ nia informa.
Iha fatin hanesan, formanda Inês de Fátima Ximenes esplika katak prátika ne’e foka atu implementa koñesimentu kona-ba kór husi ai-tahan sira.
_“Iha implementasaun ne’e, profesór konvida estudante sira halo prátika atu sira bele hatene saida mak kór naturál. Depois formandu esplika fali konseitu kór natural. Bainhira estudante sira komprende ona, ami orienta sira ba li’ur atu buka kór mai pinta uma, pinta ai-hun boot no buat barak tan, uza kór naturál ne’ebé mai husi ambiente,”_ nia dehan.
Nia akrexenta tan katak Kurríkulu Foun ne’e diferente tebes. Iha modelu ne’e, manorin sira fó de’it instrusaun no estudante sira maka ativamente esplora liuhosi prátika ne’ebé barak liu.

[PORTU]
FORMANDOS ORIENTAM ALUNOS NA IDENTIFICAÇÃO DAS CORES DA NATUREZA EM BAUCAU
BAUCAU, 23 de julho de 2026 – No segundo dia de formação, formadores nacionais e municipais do Instituto Nacional de Formação de Docentes e Profissionais da Educação (INFORDEPE) acompanharam os formandos na realização de uma prática de simulação pedagógica em contexto de sala de aula.
A actividade teve como foco orientar os alunos na identificação das cores presentes nas plantas existentes no recinto escolar, de acordo com as cores previamente definidas no plano de aula.
Durante a prática, os formandos conduziram os alunos para o exterior da sala de aula, proporcionando-lhes uma oportunidade de observar directamente as cores das plantas, do jardim e do ambiente escolar.
No local da simulação, na EBC Villa Nova, Posto Administrativo de Baucau Vila, o Formador Municipal Abrão Tilman Sarmento explicou que o principal objectivo da actividade era ajudar os alunos a compreenderem e identificarem as diferentes cores presentes na natureza.
“Hoje orientámos os alunos sobre como identificar as cores existentes no ambiente escolar. Através do espaço onde vivemos e dos jardins que temos, procuramos ajudá-los a compreender o que são cores primárias, secundárias e terciárias. Embora não sejam misturadas artificialmente, estas cores também podem ser observadas naturalmente na natureza”, explicou.
Por sua vez, a formanda Inês de Fátima Ximenes explicou que a prática teve como foco a aplicação dos conhecimentos relacionados com as cores encontradas nas folhas e em outros elementos da natureza.
“Durante esta actividade, o professor convida os alunos a realizar uma prática para que possam identificar o que são cores naturais. Depois, o formando explica o conceito de cor natural. Quando os alunos já compreendem o conceito, orientamo-los para o exterior, onde procuram cores que podem utilizar para pintar casas, árvores e outros elementos, recorrendo às cores naturais encontradas no ambiente”, afirmou.
A formanda acrescentou que o Novo Currículo apresenta uma abordagem bastante diferente dos modelos anteriores. Neste novo modelo, os professores assumem sobretudo o papel de orientadores, enquanto os alunos participam activamente no processo de aprendizagem, explorando e adquirindo conhecimentos através de actividades práticas.
#MediaME
#RolandoCdaCosta