𝐌𝐚𝐥𝐢𝐚𝐧𝐚, 𝟐𝟏 𝐀𝐠𝐨𝐬𝐭𝐮 𝟐𝟎𝟐𝟓 – 𝐒𝐮𝐚 𝐄𝐱𝐞𝐥é𝐧𝐬𝐢𝐚 𝐌𝐢𝐧𝐢𝐬𝐭𝐫𝐚 𝐄𝐝𝐮𝐤𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧, 𝐃𝐫𝐚. 𝐃𝐮𝐥𝐜𝐞 𝐝𝐞 𝐉𝐞𝐬𝐮𝐬 𝐒𝐨𝐚𝐫𝐞𝐬 𝐡𝐚𝐦𝐮𝐭𝐮𝐤 𝐡𝐨 𝐒𝐮𝐚 𝐄𝐱𝐞𝐥é𝐧𝐬𝐢𝐚 𝐄𝐦𝐛𝐚𝐢𝐱𝐚𝐝𝐨𝐫𝐚 𝐁𝐨𝐚 𝐕𝐨𝐧𝐭𝐚𝐝𝐞 𝐛𝐚 𝐄𝐝𝐮𝐤𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐃𝐫𝐚. 𝐊𝐢𝐫𝐬𝐭𝐲 𝐒𝐰𝐨𝐫𝐝 𝐆𝐮𝐬𝐦ã𝐨, 𝐡𝐚𝐥𝐚’𝐨 𝐯𝐢𝐳𝐢𝐭𝐚 𝐛𝐚 𝐔𝐦𝐚 𝐄𝐧𝐤𝐨𝐫𝐚𝐣𝐚𝐦𝐞𝐧𝐭𝐮 𝐌𝐚𝐥𝐢𝐚𝐧𝐚 𝐡𝐨𝐝𝐢 𝐤𝐨𝐧𝐯𝐞𝐫𝐬𝐚 𝐡𝐨 𝐞𝐬𝐭𝐮𝐝𝐚𝐧𝐭𝐞 𝐬𝐢𝐫𝐚 𝐧𝐞’𝐞𝐛é 𝐢𝐡𝐚 𝐮𝐦𝐚 𝐫𝐞𝐟𝐞𝐫𝐞 𝐤𝐨𝐧𝐚-𝐛𝐚 𝐬𝐢𝐫𝐚-𝐧𝐢𝐚 𝐬𝐢𝐭𝐮𝐚𝐬𝐚𝐮𝐧 𝐧𝐨 𝐝𝐞𝐳𝐚𝐟𝐢𝐮 𝐧𝐞’𝐞𝐛é 𝐬𝐢𝐫𝐚 𝐞𝐧𝐟𝐫𝐞𝐧𝐭𝐚.
Iha konversa ne’e, Fundadór Uma Enkorajamentu, Sr. Deolindo da Costa, hateten, Uma Enkorajamentu ne’e harii iha tinan 2009 no hafoin uma ne’e prontu, labarik sira na’in 40 mak mai hela uluk, hafoin sira hela iha ne’e mak ba eskola no to’o iha eskola sira bolu tán sira-nia kolega sira ne’ebé hela fatin la iha hanesan sira, balun husi Marobo, Cailaco, Balibó no seluk tán hodi mai hela iha uma refere.
“Uma Enskorajamentu ne’e harii, tanba haree ba realidade katak, bainhira estudante sira remata eskola iha postu administrativu sira hodi kontinua mai eskola iha Maliana, susar tebes atu hetan hela-fatin no balun la aguenta hodi filafali ba sira-nia rai moris fatin no la kontinua eskola, tanba de’it laiha hela fatin”, dehan Fundadór Uma Enkorajamentu.
Koordenadór ne’e hatutan, hahú husi inísiu to’o ohin loron, estudante ne’ebé akumula iha Uma Enkorajamentu ne’e hamutuk ema na’in 984, husi totál ne’e barak mak hatan servisu ona, balun sai doutór, enfermeiru/a, F-FDTL, PNTL, Jornalista no seluk tán.
Iha fatin hanesan, Sua Exelénsia Embaixadora Boa Vontade ba Edukasaun, Dra. Kirsty Sword Gusmão, hateten, inisiativa hanesan ne’e, bele ajuda governu atu estende oportunidade ba edukasaun ba ema hotu, tanba hatene iha área rurál, labarik sira barak mak laiha asesu ba edukasaun, hanesan sira iha kapitál munisípiu sira. Ida-ne’e hanesan obstákulu ida ba justisa sosiál no mós ba justisa edukasionál, katak ema hotuhotu iha oportunidade hanesan ba asesu edukasaun, nune’e ba oin bele hetan servisu ne’ebé dignu ba nia an no nia futuru.
“Ha’u orgullu tebtebes, simu konvite hodi mai vizita, ha’u mós koñese ema balun ne’ebé durante Uma Enkorajamentu nia jornada ne’e fó apoiu finanseiru no sira apresia tebes maun Deo nia inisiativa hodi harii fatin ida ne’e”, dehan Emabixadora Boa Vontade.
Aleinde ne’e, Sua Exelénsia Ministra Edukasaun, Dra. Dulce de Jesus Soares, husu ba joven sira ne’ebé mai hamutuk iha Uma Enkorajamentu, atu bele aprende did’ak, aproveita oportunidade sira ne’ebé iha, atu bele sai joven ida ne’ebé mak bele kontribui ba komunidade.
“Husu ba imi atu uza oportunidade ho di’ak hodi bele sai modelu ba imi-nia kolega sira, ne’e parte importande ida husi imi hodi kontribui ba dezenvolvimentu rai ida-ne’e nian, imi tenke iha mehi ida ba futuru, liuhusi servisu maka’as atu bele atinje mehi ne’ebé mak imi iha”, dehan S. E. Ministra Edukasaun.
Hafoin remata tiha vizita iha Uma Enkoramentu, Sua Exelénsia Ministra Edukasaun, Dra. Dulce de Jesus Soares hamutuk ho Sua Exelénsia Embaixadora Boa Vontade ba Edukasaun, kontinua hala’o vizita ba Eskola Ensinu Báziku Filiál Budin, Batugade, Balibó, hodi observa sala-aula no husu ba manorin sira atu bele akompaña didi’ak estudante sira-nia prosesu tomak iha aula, atu sira bele kompriende kona-ba lisaun ne’ebé sira aprende.

VERSÃO EM PORTUGUÊS
𝗨𝗠𝗔 𝗘𝗡𝗞𝗢𝗥𝗔𝗝𝗔𝗠𝗘𝗡𝗧𝗨” 𝗖𝗥𝗜𝗔 𝗢𝗣𝗢𝗥𝗧𝗨𝗡𝗜𝗗𝗔𝗗𝗘𝗦 𝗣𝗔𝗥𝗔 𝗝𝗢𝗩𝗘𝗡𝗦 𝗥𝗨𝗥𝗔𝗜𝗦 𝗖𝗢𝗡𝗧𝗜𝗡𝗨𝗔𝗥𝗘𝗠 𝗢𝗦 𝗘𝗦𝗧𝗨𝗗𝗢𝗦 𝗘𝗠 𝗠𝗔𝗟𝗜𝗔𝗡𝗔
Maliana, 21 de Agosto de 2025 – Sua Excelência a Ministra da Educação, Dra. Dulce de Jesus Soares, acompanhada por Sua Excelência a Embaixadora da Boa Vontade para a Educação, realizou uma visita à “Uma Enkorajamentu “de Maliana, onde dialogou com os estudantes residentes sobre a sua situação e os desafios que enfrentam no percurso escolar.
Durante o encontro, o fundador da “Uma Enkorajamentu,” Sr. Deolindo da Costa, recordou que a instituição foi criada em 2009. Desde a sua abertura, cerca de 40 alunos passaram a residir na casa, permitindo-lhes frequentar as escolas em Maliana. Muitos destes jovens provinham de localidades distantes como Marobo, Cailaco e Balibó, não dispondo de condições para continuar os estudos devido à falta de alojamento.
“A “Uma Enkorajamentu “nasceu da necessidade de responder a uma realidade concreta: quando os alunos terminavam a escola nos postos administrativos e vinham para Maliana continuar os estudos, enfrentavam enormes dificuldades em encontrar alojamento. Muitos acabavam por desistir, regressando às suas aldeias sem concluir a escolaridade, simplesmente porque não tinham onde ficar”, explicou o fundador.
O coordenador acrescentou que, desde a sua criação até ao presente, a instituição já acolheu um total de 984 estudantes. Muitos deles concluíram os estudos e hoje desempenham funções como médicos, enfermeiros, membros das F-FDTL e PNTL, jornalistas e profissionais em diversas áreas.
Na mesma ocasião, Sua Excelência a Embaixadora da Boa Vontade para a Educação, Dra. Kirsty Sword Gusmão, sublinhou que iniciativas como esta são fundamentais para complementar os esforços do Governo na expansão das oportunidades educativas.
“Nas zonas rurais, muitas crianças e jovens continuam a ter acesso limitado à educação, ao contrário do que acontece nas capitais municipais. Esta desigualdade representa um obstáculo à justiça social e educativa. É fundamental assegurar que todos tenham igualdade de oportunidades, para que possam alcançar um futuro digno”, afirmou.
“Sinto-me profundamente honrada por receber o convite para esta visita . Reconheço igualmente algumas pessoas que,ao longo desta jornada, têm sido um verdadeiro encorajamento, prestando apoio financeiro e demonstrando grande apreço pela iniciativa do irmão Deo em criar este espaço” disse a Embaixadora de Boa Vontade.
Por sua vez, a Ministra da Educação apelou aos jovens residentes na Uma Enkorajamentu para aproveitarem plenamente as oportunidades que lhes são oferecidas: “Peço-vos que utilizem esta oportunidade com responsabilidade e dedicação, para que possam tornar-se exemplos para os vossos colegas e contribuir para o desenvolvimento da comunidade e do país. É essencial que tenham um objectivo para o futuro e trabalhem arduamente para o alcançar”, declarou Sua Excelência a Ministra.
Após a visita à Uma Enkorajamentu, a Ministra da Educação e a Embaixadora da Boa Vontade prosseguiram a deslocação à Escola do Ensino Básico Filial Budin, em Batugade, Balibó, onde observaram as condições das salas de aula e apelaram aos professores para acompanharem de perto os alunos, de modo a assegurar uma aprendizagem eficaz.
#jornalistaluisalmeida
#MédiaME