Atividade

Ministra Edukasaun loke Kompetisaun Nasionál Edukativa, Inteligente no Inovadora iha Nivel Rejionál

Liquica, 13 Novembru 2026- Ministra Edukasaun, Dra. Dulce de Jesus Soares, loke ofisialmente Kompetisaun Nasionál Edukativa, Inteligente no Inovadora iha nivel rejionál, ne’ebé hala’o iha Munisípiu Likisa, ho partisipa husi estudante sira hosi Dili, Oe-cusse no Ataúru, sexta- Feira ne’e

Iha diskursu abertura, Ministra Edukasaun Dra. Dulce de Jesus Soares fó parabéns ba estudante sira hotu ne’ebé konsege liu ona faze seleksaun iha nivel Munisipál no hetan oportunidade atu reprezenta sira-nia Munisípiu iha kompetisaun rejionál. Nia afirma katak kompetisaun ne’e la’ós de’it atu determina ekipa ne’ebé manán, maibé sai mós plataforma aprendizajen atu dezenvolve koñesimentu, kriatividade no kompeténsia estudante sira-nian.

“kompetisaun ne’e, estudante sira bele dezenvolve kapasidade servisu hamutuk iha ekipa, komunikasaun, konfiansa-an no hanoin krítiku, ne’ebé sai abilidade importante atu enfrenta dezafiu iha sékulu 21”. Tenik Ministra

Relasiona ho reforma kurrikulár, nia esplika katak reforma kurrikulár Ensinu Báziku to’o ona iha klase 7 no sei kontinua ba klase 8 iha tinan oin. Reforma ne’e iha objetivu atu dezenvolve kompeténsia estudante sira-nian, liuliu kapasidade atu analiza, hanoin krítiku, rezolve problema ho kriatividade no komunika ho efetivu.

Ministra  mós hateten katak kompetisaun tinan ida-ne’e iha formatu diferente hosi kompetisaun sira antes. Se iha tempu uluk estudante sira foka liu ba memoriza faktu no hatán pergunta ho lalais, agora sira presiza hatudu kapasidade atu interpreta dezeñu, partisipa iha debate, uza ekipamentu laboratóriu no hala’o esperimentu sientífiku.

Iha kontestu ne’e, nia hato’o apresiasaun ba ekipa organizadora ne’ebé konsege prepara kompetisaun ho formatu foun, ne’ebé apoia implementasaun kurríkulu foun, promove literasia dijitál no hametin aprendizajen iha área siénsia, teknolojia, enjenharia, arte no matemátika (STEAM), inklui peskiza sientífika bazeia ba inkéritu.

Iha mundu atual ne’ebé informasaun no teknolojia dijitál, inklui intelijénsia artifisiál, dezenvolve ho lalais, estudante sira presiza liuhosi memoriza koñesimentu de’it. Sira tenke hatene aplika koñesimentu atu rezolve problema, buka informasaun ne’ebé loos no adapta an ba situasaun oioin.

“Promove kompeténsia estudante sira-nian, kompetisaun nasionál ne’e sei sai mós preparasaun ba estudante timoroan sira atu partisipa iha kompetisaun sientífika internasionál. Iha oportunidade ne’e, Ministra hato’o esperansa katak Timor-Leste bele prepara an atu sai nasaun organizadora ba kompetisaun sientífika internasionál, hanesan Olimpiada Sientífika Internasionál ba Joventude no Kompetisaun Projetu Sientífiku Estudante ASEAN, iha tinan 2028.” Dehan Ministra

Iha parte seluk, Ministra fó agradesimentu no apresiasaun ba ekipa Ministériu Edukasaun, liuliu INFORDEPE, ekipa Kurríkulu, Ensinu Báziku, Ensinu Sekundáriu no servisu edukasaun munisipál sira, ne’ebé servisu hamutuk ho kooperasaun no kompromisu atu asegura realizasaun kompetisaun ne’e.

Antes taka diskursu, Ministra enkoraja estudante sira hotu atu partisipa ho konfiansa no esforsu máximu, la presiza tauk manán ka lakon, maibé tenke aproveita oportunidade ne’e atu aprende, hasa’e kapasidade no sai inspirasaun ba estudante sira seluk iha futuru.