Estratéjia

Diresaun ba tempu naruk Timor-Leste nian iha edukasaun define husi Planu Estratéjiku Nasionál Edukasaun (PENE) 2011–2030, ne’ebé kompleta ho planu setoriál ba tempu médiu no ho Paktu Parseria 2024 ne’ebé akorda ho Parseria Globál ba Edukasaun.

Planu Estratéjiku Nasionál Edukasaun 2011–2030

PENE mak planu tinan ruanulu nian, ho kustu kalkuladu to’o 2030, ne’ebé ninia kompromisu fundamentál liu mak edukasaun báziku universál, paridade jéneru iha nivel hotu-hotu no literasia tomak ba joven adultu sira. Planu ne’e organiza serbisu setór nian iha programa prioritáriu edukativu hitu — ne’ebé kobre edukasaun ba labarik kiik, báziku, sekundáriu, téknika-vokasionál, superiór no rekorrente — no iha programa prioritáriu jestaun neen ne’ebé hametin kapasidade Ministériu nian atu implementa sira.

Estratéjia prinsipál sira iha Planu ne’e inklui:

  • Dezenvolve no implementa kuadru kurríkulu nasionál foun iha nivel hotu-hotu
  • Harii sistema formasaun dosente foun, molok serbisu no iha serbisu
  • Rekruta no destaka profesór ba fatin sira ne’ebé presiza liu
  • Habelar no reabilita infraestrutura eskolár iha rai tomak
  • Prioritiza investimentu iha edukasaun báziku, inklui pré-eskolár, literasia adultu no asaun ba labarik marjinalizadu sira

Paktu Parseria GPE 2024

Aprova iha Abríl 2024, Paktu Parseria ne’e foka governu no ninia parseiru sira ba reforma prioritária ida: hadi’a asesu no partisipasaun inkluzivu no ekitativu ba edukasaun ho kualidade. Reforma ne’e organiza iha área foku haat:

  1. Dadus di’ak liu kona-ba labarik ho defisiénsia no labarik sira ne’ebé la tama eskola
  2. Dezenvolvimentu serbisu-na’in edukasaun nian
  3. Envolvimentu família no komunidade
  4. Kualidade edukasaun no rezultadu aprendizajen

Alinhamentu ho Objetivu Nasionál no Globál

Estratéjia edukasaun alinha ho Planu Estratéjiku Dezenvolvimentu Timor-Leste 2011–2030 no ho Objetivu Dezenvolvimentu Sustentável 4 (edukasaun ho kualidade ba ema hotu). Progresu revee hamutuk ho parseiru dezenvolvimentu no sosiedade sivíl liu husi ACETL, grupu edukasaun lokál.