Ministériu Edukasaun orienta setór edukasaun liu husi instrumentu polítika nasionál sira ne’ebé transforma garantia Konstituisaun nian kona-ba direitu ba edukasaun sai programa konkretu.
Instrumentu Polítika Prinsipál
Planu Estratéjiku Nasionál Edukasaun 2011–2030
PENE mak polítika orientadora setór nian. Planu ne’e kompromete Timor-Leste ba kompletamentu universál edukasaun báziku, ba hamate analfabetizmu no ba paridade jéneru iha nivel hotu-hotu, liu husi programa prioritáriu sira ne’ebé kobre edukasaun ba labarik kiik, báziku, sekundáriu, superiór no rekorrente.
Polítika Nasionál Edukasaun Inkluziva (2017)
Aprova iha 2017, polítika ne’e promove asesu ekitativu ba edukasaun ho kualidade ba aprendente hotu-hotu, inklui labarik ho defisiénsia, no sai baze ba serbisu Diresaun Nasionál Edukasaun Inkluziva no Asaun Sosiál Eskolár nian.
Edukasaun Multilinge Bazeia ba Lian-Inan
Hahú husi debate polítika nasionál ne’ebé komesa ho programa pilotu 2012 nian, Ministériu apoia uzu labarik sira-nia lian dahuluk iha klase inisiál sira — ohin loron implementa liu husi programa EMULI — molok tranzisaun ba lian ofisiál sira, Tetun no Portugés.
Paktu Parseria GPE 2024
Akorda ho Parseria Globál ba Edukasaun no ho interesadu nasionál sira iha 2024, Paktu Parseria ne’e define ajenda reforma integradu ba edukasaun inkluziva, ekitativa no ho kualidade, ne’ebé alinha ho PENE no ho Objetivu Dezenvolvimentu Sustentável 4.
Polítika EMIS: Sistema Informasaun Jestaun Edukasaun
Ministériu Edukasaun jere Sistema Informasaun Jestaun Edukasaun (EMIS) nasionál ida, nu’udar fonte ofisiál ba dadus edukasaun ba planeamentu, orsamentasaun no relatóriu. Estabelese iha 2008, jere hamutuk ho Diresaun Nasionál Planeamentu, Orsamentu no Estatístika.
- Sensus eskolár tinan-tinan: eskola hotu-hotu relata rejistu, repetisaun no sai husi eskola, profesór no fasilidade liu husi kestionáriu padraun nivel eskola nian.
- Identifikadór úniku eskola nian: eskola ida-idak iha kódigu EMIS ne’ebé liga dadus husi fonte oioin.
- Jestaun sentralizada: dadus tama, hamoos no relata iha nivel nasionál, no dadus ofisiál atualiza dala ida tinan-tinan.
- Uza dadus: EMIS informa planeamentu, orsamentasaun no destakamentu profesór, no fornese pakote evidénsia ba advokasia orsamentu Ministériu nian iha 2022.
- Dalan reforma: hametin EMIS mak komponente dedikadu ida iha projetu BEST ne’ebé finansia husi Banku Mundiál, no Ministériu serbisu hamutuk ho UNICEF atu akompaña dadus estudante individuál hodi identifika labarik ho risku atu sai husi eskola.
Estatístika ne’ebé produz liu husi EMIS publika iha Estatístika Edukasaun.
Prioridade Polítika
- Asesu universál no kompletamentu tinan sia edukasaun báziku gratuita no obrigatória
- Rezultadu aprendizajen ne’ebé di’ak liu iha literasia no numerasia hahú husi klase inisiál sira
- Serbisu-na’in dosente ne’ebé kualifikadu no motivadu, apoia ho dezenvolvimentu profisionál kontínuu
- Inkluzaun labarik ho defisiénsia no aprendente husi komunidade dook no diversu iha lian
- Planeamentu bazeia ba evidénsia liu husi dadus no estatístika edukasaun ne’ebé fiar-di’ak
Dezenvolvimentu polítika koordena ho parseiru dezenvolvimentu no sosiedade sivíl liu husi ACETL, grupu edukasaun lokál Timor-Leste nian.
