Liquiçá, 11 Novembru 2026 – Ministra Edukasaun, Dra. Dulce de Jesus Soares, hamutuk ho Sekretáriu Estadu Ensinu Sekundáriu Jerál no Ensinu Tékniku-Vokasionál, Sr. Domingos Lopes Lemos, partisipa iha serimónia lansamentu serbisu Levantamentu Detalladu iha Tasi (Detailed Marine Survey – DMS), ne’ebé marka inísiu peskiza téknika iha tasi laran (offshore), atu apoia dezenvolvimentu rota gazodutu husi kampu gás Greater Sunrise, Bayu-Undan no Chuditch ba Natarbora, Timor-Leste. Serimónia ne’e hala’o iha Portu Baía Tibar, kuarta-feira ne’e.
Peskiza ne’e nu’udar etapa dahuluk hosi programa investigasaun mariña, ne’ebé sei permite identifika ho detallu rota gazodutu no kondisaun fundu tasi nian. Rezultadu hosi estudu ne’e sei sai baze téknika importante ba planeamentu no instalasaun infraestrutura gazodutu iha futuru.
Ró-ahi ne’e mai hosi kompañia Fugro Singapore Marine Pte. Ltd., ne’ebé Governu Timor-Leste kontrata atu hala’o peskiza jeofízika ho rezolusaun aas (High Resolution Geophysical Survey), hodi identifika no analiza rota gazodutu hosi kampu gás Greater Sunrise ba Timor-Leste.
Aleinde rota Greater Sunrise, peskiza ne’e sei kobre mós rota gazodutu hosi kampu Bayu-Undan no Chuditch ba Natarbora, ho objetivu atu asegura katak infraestrutura ne’ebé sei harii iha futuru bazeia ba estudu tékniku ne’ebé apropriadu, seguru no sustentavel.
Governu Timor-Leste aloka ona orsamentu millaun USD 12 ba peskiza jeofízika ne’e, ne’ebé sei hala’o durante fulan haat. Depois de konklui etapa ida-ne’e, prosesu investigasaun sei kontinua ho estudu jeotékniku, ne’ebé planeia atu hala’o iha tinan 2027.
Dezenvolvimentu infraestrutura gazodutu ne’e konsidera nu’udar elementu importante ba dezenvolvimentu setór petróleu no gás iha Timor-Leste, liuliu atu transporta rekursu gás hosi kampu Greater Sunrise no kampu seluk ba Natarbora, hodi suporta dezenvolvimentu indústria petrolífera no atividade ekonómika iha kosta súl Timor-Leste.








