Atividade

Ministériu Edukasaun asinala loron mundiál manorin no rekomendasaun UNESCO ba tinan 60 kona-ba estatutu manorin sira

Dili, 27 Outubru 2026  – Sua Exelénsia Primeiru-Ministru, Kay Rala Xanana Gusmão, hamutuk ho Ministra Edukasaun, Dra. Dulce de Jesus Soares, no Sekretáriu Estadu Ensinu Sekundáriu Jerál no Tékniku-Vokasionál, Domingos Lopes Lemos, komemora Loron Mundiál Manorin ba dala-60 iha Salaun Ian Martin, INFORDEPE, Dili, Tersa-feira ne’e.

Primeiru-Ministru Xanana Gusmão hatete, edukasaun mak sai baze ba futuru nasaun nian.

“Ha’u sempre hatete, oportunidade moris nian mosu liuhusi Estadu. Edukasaun no saúde la’ós de’it fatin ba profesór ka médiku sira atu simu saláriu. Servisu iha área sira-ne’e nu’udar misaun ida, misaun atu hanorin no transforma siénsia ba estudante sira-nia moris,” dehan Xefe Governu.

Nia hatutan, “Manorin mak ajente transformasaun nian ne’ebé prezente iha ita-nia estudante no foin-sa’e sira-nia moris loron-loron. Tanba ne’e, iha knaar ida ne’ebé labele troka iha formasaun jerasaun foun no iha konstrusaun nasaun nian.”

Iha fatin hanesan, Ministra Edukasaun, Dra. Dulce de Jesus Soares, dehan Timor-Leste selebra loron ne’e ho orgullu tinan sanulu resin ona, no tinan 2026 marka momentu importante ida, aniversáriu ba dala-60 hosi adosaun UNESCO nian ba Rekomendasaun Istóriku 1966 kona-ba Estatutu Profesór.

Tema ba tinan ne’e mak “Hamriik ho profesór sira: Tinan 60 hodi proteje profisaun, promove estatutu no forma ita-nia futuru”.

“Tema ne’e hatudu nesesidade vitál atu proteje profesór nia direitu, hadi’ak kondisaun serbisu, rezolve problema falta profesór, no hasoru dezafiu modernu sira hanesan transformasaun dijitál no mudansa klimátika,” Ministra esplika.

Nia akrexenta, mundu ohin loron muda lalais tebes liuhosi teknoloj⁸ia dijitál. “Profesór sira mak fuan ba transformasaun nasionál ne’e. Liuhosi metodolojia moderna no kriativa, Ita-Boot sira prepara ita-nia foin-sa’e sira atu kompete iha palku globál.”

Entretantu, Sekretáriu Estadu ESJ-ESTV, Domingos Lopes Lemos, hato’o apresiasaun ba profesór sira hotu ne’ebé kontinua hala’o knaar ho responsabilidade, maski hasoru difikuldade oioin.

“Profesór mak ajente transformadór. Bainhira ita haree fatuk ida ne’ebé seidauk iha forma, presiza ema ne’ebé iha koñesimentu atu transforma fatuk ne’e sai buat ne’ebé iha folin. Hanesan labarik foin moris mai, hanesan surat mutin ida. Profesór mak iha knaar atu orienta, hanorin no ajuda labarik sira dezenvolve koñesimentu, kapasidade no karater,” dehan Sekretáriu Estadu.

Komemorasaun ne’e sai hanesan apelu atu profesór sira kontinua hametin kompromisu no dedikasaun hodi hadi’ak kualidade edukasaun iha Timor-Leste.

Ho IX Governu Konstitusionál nia naran, lideransa sira fó parabéns ba manorin na’in sira hotu. “Imi mak eroi nasaun nian.”