EMULI — Edukasaun Multilingue — mak programa Ministériu Edukasaun nian ba edukasaun multilinge bazeia ba lian-inan. Programa ne’e permite labarik sira iha komunidade rurál no diversu iha lian atu hahú eskola ho lian ne’ebé sira ko’alia iha uma, molok tranzisaun ba lian ofisiál sira, Tetun no Portugés.
Tanbasá Lian-Inan Uluk?
Labarik barak iha Timor-Leste to’o eskola ho lian lokál ida husi lian 30 resin iha rai laran, la’ós ho Tetun ka Portugés. Bainhira lian sala aula nian mak lian ne’ebé sira la komprende, labarik sira susar atu aprende no iha risku boot liu atu repete klase ka sai husi eskola. Evidénsia internasionál — no esperiénsia Timor-Leste rasik — hatudu katak labarik sira ne’ebé aprende lee uluk iha sira-nia lian-inan avansa lalais liu iha literasia, kontinua envolve an, no depois aprende lian ofisiál sira di’ak liu.
Husi Pilotu ba Programa
EMULI harii tuir pilotu edukasaun multilinge bazeia ba lian-inan ne’ebé lansa iha 2012 ho apoiu husi UNESCO no parseiru seluk. Analiza komparativa ida ne’ebé publika husi Departamentu Negósiu Estranjeiru no Komérsiu Austrália nian hetan katak estudante EMULI sira konsistentemente hetan rezultadu di’ak liu duke sira-nia maluk iha eskola públiku komparável iha tinan inisiál sira, liu-liu iha literasia no numerasia.
Iha Ne’ebé EMULI Serbisu
Programa ne’e serbisu daudaun iha eskola sanulu, no prosura sae lalais: Ministériu simu ona proposta liu 50 husi eskola besik sira ne’ebé hakarak tama. Espansaun ba eskola, munisípiu no grupu lian seluk tan planea to’o 2026, ho apoiu troka koñesimentu husi UNESCO.
Liu Husi Rezultadu Aprendizajen
EMULI hametin mós relasaun entre eskola no sira-nia komunidade: inan-aman bele partisipa iha sira-nia oan sira-nia edukasaun inisiál, no lian no kultura lokál sira hetan rekoñesimentu nu’udar parte husi identidade nasionál.
Kontaktu
Koordenasaun EMULI — Ministériu Edukasaun. E-mail: veronica.pereira@edukasaun.edu.tl.