Lautém, 30 Jullu 2026 - Iha esforsu atu implementa kurríkulu atualizadu sékulu XXI nian, Formadór Caetano da Costa Nunes fasilita formasaun ba profesór dixiplina Siénsias Sosiais klase 8 nian, ne’ebé realiza iha Eskola Bázika Sentrál Sentru Lospalos, Munisípiu Lautém.
Iha loron daruak formasaun nian, Caetano esplika katak reforma kurríkulu foun ne’e lori mudansa boot haat kompara ho kurríkulu tuan. Mudansa sira ne’e inklui integrasaun matéria Istória no Jeografia ba laran ida de’it ho naran Siénsias Sosiais, no mós introdusaun teknolojia iha prosesu aprendizajen.
“Kurríkulu foun ezije profesór sira atu hatene uza plataforma dijitál hanesan WhatsApp no website sira. Ita presiza hanorin oinsá profesór sira asesu matéria liuhusi internet, no oinsá kria grupu ki’ik entre profesór no estudante sira. Ida-ne’e atu fasilita komunikasaun no prosesu aprendizajen, maski iha distánsia ne’ebé dook ka besik,” esplika Formadór Caetano.
Mudansa signifikativu seluk mak métodu ensinu ne’ebé agora sentradu ba estudante. Tuir kurríkulu atualizadu, estudante sira ezijidu atu sai ativu liu, halo rasik peskiza, no buka resposta ba problema sira. Iha kontestu ida-ne’e, profesór sira la’ós de’it ema ne’ebé fó matéria, maibé atua hanesan orientadór no fasilitadór ne’ebé dudu no akompaña estudante sira atu brani ko’alia no espresa sira-nia hanoin.
Iha fatin hanesan, Profesór dixiplina Siénsias Sosiais, Nelson Ribeiro, reforsa tan diferensa entre kurríkulu foun no kurríkulu tuan.
“Tanba sá ha’u dehan iha diferensa? Tanba kurríkulu tuan ne’e sentradu liu ba profesór. Ita bele hatete katak 75% ne’e profesór mak fó matéria. Agora, kurríkulu foun ne’e sentradu liubá alunu sira, entaun profesór nia partisipasaun mak 25% de’it, no espasu barak liu fó ba alunu sira,” nia esplika.
Nia hatutan tan, ho razaun ida-ne’e mak konsidera diferente. Vantajen di’ak mak manorin bele treina estudante sira atu dezenvolve sira-nia an, liuliu iha sira-nia atividade, kreatividade, no mentalidade, hodi nune’e sira bele brani ko’alia iha públiku. Husi ne’e bele dehan katak estudante ida-ne’e preparadu ona ba futuru.

[PORTU]
FORMAÇÃO DA DISCIPLINA DE CIÊNCIAS SOCIAIS EM LAUTÉM FOCA NO USO DA TECNOLOGIA
Lautém, 30 de Julho de 2026 - No esforço para implementar o currículo atualizado do século XXI, o Formador Caetano da Costa Nunes facilitou a formação para professores da disciplina de Ciências Sociais do 8º ano, realizada na Escola Básica Central Centro Lospalos, Município de Lautém.
No segundo dia da formação, Caetano explicou que a nova reforma curricular traz quatro grandes mudanças em comparação com o currículo antigo. Essas mudanças incluem a integração das matérias de História e Geografia numa só disciplina chamada Ciências Sociais, e também a introdução da tecnologia no processo de aprendizagem.
“O novo currículo exige que os professores saibam usar plataformas digitais como WhatsApp e websites. Precisamos ensinar como os professores acedem às matérias através da internet, e como criar pequenos grupos entre professores e alunos. Isto serve para facilitar a comunicação e o processo de aprendizagem, mesmo à distância, seja perto ou longe,” explicou o Formador Caetano.
Outra mudança significativa é o método de ensino agora centrado no aluno. De acordo com o currículo atualizado, os alunos são exigidos a serem mais ativos, a fazerem pesquisa por conta própria e a procurarem respostas para os problemas. Neste contexto, os professores já não são apenas transmissores de conteúdos, mas atuam como orientadores e facilitadores que incentivam e acompanham os alunos a terem coragem de falar e expressar as suas ideias.
No mesmo local, o Professor da disciplina de Ciências Sociais, Nelson Ribeiro, reforçou a diferença entre o novo currículo e o antigo.
“Por que digo que há diferença? Porque o currículo antigo era mais centrado no professor. Podemos dizer que 75% era o professor a dar a matéria. Agora, o novo currículo é centrado nos alunos, por isso a participação do professor é apenas 25%, e dá-se mais espaço aos alunos,” explicou.
Ele acrescentou ainda que, por esta razão, se considera diferente. A grande vantagem é que os professores podem treinar os alunos para se desenvolverem, principalmente nas suas atividades, criatividade e mentalidade, para que possam ter coragem de falar em público. A partir daqui, pode-se dizer que se trata de um aluno preparado para o futuro.
#MídiaME
#RusneliDiasQuintas